Câu trả lời nhanh
Khi thuê xe máy để chạy trong phố, hãy thử phanh và ga ở tốc độ thấp, xem xe có vừa tầm vóc và luồn được ngõ hẹp không, kiểm tra ổ khóa, khóa phụ, đèn, còi và gương. Hỏi thêm cách xử lý khi xe bị mất hoặc bị xử phạt đỗ sai chỗ.
Điểm chính
- Xe trong phố phải chịu dừng đi liên tục, nên phanh và côn hoặc ga cần mượt ở tốc độ thấp.
- Kích thước, trọng lượng và chiều cao yên quyết định việc dắt xe và quay đầu trong ngõ hẹp.
- Ổ khóa, khóa cổ phanh hoặc khóa phụ là hạng mục không nên bỏ qua trong đô thị.
- Đèn xi nhan, đèn phanh, còi và gương giúp bạn được nhìn thấy giữa dòng xe đông.
- Hỏi rõ trách nhiệm khi mất xe, bị kéo xe hoặc bị phạt liên quan chỗ đỗ.
Trong phố, xe bị thử thách theo cách khác
Ở đô thị, phần lớn thời gian xe máy không chạy nhanh. Nó khởi động rồi dừng đèn đỏ, nhích từng đoạn trong dòng xe đông, né người đi bộ, rẽ vào ngõ rồi đỗ ở vỉa hè. Vì vậy, điểm đáng xem không phải là sức bốc trên đường thoáng mà là độ mượt, độ nhẹ tay và sự bền bỉ khi phải làm việc lặp đi lặp lại.
Một điểm nữa là môi trường xung quanh. Trong phố, xe đỗ ngoài trời dễ bị trầy xước, đổ ngã hoặc bị lấy trộm hơn nhiều so với đỗ trong khuôn viên có người trông. Bạn không chỉ chọn xe, bạn còn chọn cách bảo vệ nó hằng ngày. Do đó, kiểm tra xe đô thị luôn gồm cả phần an ninh, không chỉ phần cơ khí.
Hãy chuẩn bị một ý tưởng rõ về ngày thường của mình: quãng đường đi làm, nơi đỗ xe, có chở thêm người hay đồ không. Biết trước nhu cầu giúp bạn đặt câu hỏi đúng, ví dụ xe có đủ nhẹ để dắt vào hẻm nhà không, hay khóa có đủ chắc cho bãi đỗ ngoài đường không. Kiểm tra theo nhu cầu luôn hiệu quả hơn kiểm tra theo thói quen.
Phanh, ga và độ mượt khi chạy chậm
Hãy chạy thử xe trong tốc độ thấp, bởi đó là chế độ bạn dùng nhiều nhất. Bóp phanh nhẹ, rồi phanh mạnh, xem xe dừng có thẳng, có bị rê hay rung. Với xe tay ga, thử vặn ga chậm để xe nhích đều mà không giật cục. Với xe số, thử chuyển số lên xuống nhiều lần xem có nặng tay, bị kêu hoặc nhảy số hay không.
Thử khởi động liên tục nhiều lần, như khi dừng đèn đỏ rồi tắt máy hoặc để cầm chừng. Nghe tiếng đề, xem máy có nổ ngay hay phải vặn nhiều lần. Chú ý chế độ cầm chừng: máy quá yếu dễ chết máy giữa ngã tư, còn quá cao khiến xe xô về phía trước khi bạn đang nhả phanh. Cả hai đều dễ gây tai nạn trong dòng xe đông.
Nếu có thể, đi qua vài đoạn mặt đường không bằng phẳng như gờ giảm tốc, rãnh nước, đoạn đường lát đá. Cảm nhận giảm xóc ăn tải, tay lái có rung, bánh xe có lệch không. Trong phố, ổ gà và gờ giảm tốc xuất hiện liên tục; giảm xóc yếu hoặc vành cong sẽ làm bạn mệt và làm xe nhanh hỏng hơn.
Kích cỡ, trọng lượng và khả năng luồn hẻm nhỏ
Xe lớn và nặng không nhất thiết là tệ, nhưng trong ngõ hẹp thì nặng là bất tiện. Hãy thử dắt xe lùi, quay đầu tại chỗ và đỗ vào một khoảng nhỏ ngay khi nhận. Nếu bạn phải gồng mình mới giữ được xe thẳng, đó là dấu hiệu xe không hợp với thể trạng hoặc chiều cao của bạn, và bạn nên cân nhắc loại khác.
Chiều cao yên là yếu tố cần thử: ngồi lên xe, hai chân có chạm đất thoải mái khi dừng không. Chống chân, nâng xe lên chân chống giữa, hãy làm đủ để biết thao tác có dễ không. Với người nhỏ con, một chiếc xe cao có thể gây nguy cơ đổ khi dừng đèn đỏ, đặc biệt lúc mặt đường trơn hoặc nghiêng.
Quan sát cả chiều rộng tay lái và vị trí gương. Tay lái rộng và gương lớn làm xe khó luồn qua giữa hai xe ô tô đang đỗ sát nhau. Hãy ngồi tư thế lái và xem gương có thấy rõ phía sau không, có bị che bởi vai không. Một chiếc xe gọn, có tầm nhìn tốt thường là ưu tiên hàng đầu cho cư dân phố.
Khóa, cốp xe và bài toán chống mất cắp
Mất trộm là rủi ro thực sự khi đỗ xe ngoài đường. Kiểm tra ổ khóa điện, khóa cổ, khóa yên và cốp: chìa có khớp trơn tru không, có bị rơ hay hỏng không. Hỏi có chìa dự phòng không và bạn phải làm gì nếu làm mất chìa. Thảo luận sớm giúp tránh bối rối khi sự cố xảy ra thật.
Hãy xem xe có hệ thống khóa phụ không, chẳng hạn khóa đĩa phanh hoặc khóa chữ U, và hỏi bạn có được tự mang theo khóa của mình không. Nếu bạn mua thêm khóa riêng, hãy chắc rằng nó không làm hỏng xe. Một khóa phụ chất lượng tốt làm kẻ trộm ngại ra tay, và quan trọng hơn là khiến bạn yên tâm hơn khi đi vắng.
Quan trọng nhất là hỏi rõ điều khoản khi xe bị mất: bạn cần báo ai, trong bao lâu, cần giấy tờ gì và trách nhiệm của bạn tới đâu. Đừng bỏ qua câu hỏi này vì ngại gở. Biết trước quy trình giúp bạn phản ứng bình tĩnh và nhanh. Cũng nên hỏi cách xử lý nếu xe bị kéo hoặc phạt vì đỗ sai nơi quy định.
Đèn, còi, gương và khả năng được nhìn thấy
Giữa dòng xe đông, an toàn đến từ việc người khác nhìn thấy bạn và biết bạn sắp làm gì. Bật thử xi nhan trái phải, đèn phanh khi bóp cả hai tay phanh, đèn cốt và đèn pha. Một bóng đèn hỏng có thể khiến người phía sau không biết bạn đang giảm tốc. Hãy nhờ người đi cùng đứng phía sau để xác nhận đèn thực sự sáng.
Thử còi ở tiếng vừa đủ nghe được giữa tiếng ồn đô thị. Một chiếc còi yếu hoặc khàn sẽ khiến bạn khó cảnh báo khi cần. Chỉnh gương cho thấy làn bên cạnh và phía sau, rồi thử quan sát điểm mù khi quay đầu. Nếu gương rung nhiều khi máy nổ hoặc không giữ được vị trí, nên yêu cầu thay hoặc siết lại.
Đừng quên đồng hồ: kim tốc độ hoạt động hay không, đèn báo lỗi có sáng không, vạch xăng có hiển thị chính xác không. Xe thuê dùng trong phố hay chạy tốc độ thấp nên người ta dễ phớt lờ đồng hồ, nhưng nếu hết xăng giữa lòng phố, bạn sẽ phải dắt xe rất vất vả. Một chiếc xe có đồng hồ rõ ràng giúp bạn chủ động hơn.
Danh sách kiểm tra
- Thử phanh, ga hoặc côn ở tốc độ thấp và khi dừng đi liên tục.
- Dắt xe, quay đầu tại chỗ và ngồi thử xem chân có chạm đất thoải mái không.
- Kiểm tra ổ khóa, khóa phụ và hỏi về chìa dự phòng.
- Bật thử xi nhan, đèn phanh, đèn cốt, đèn pha và còi.
- Hỏi cách xử lý khi xe bị mất, bị kéo hoặc bị phạt đỗ sai chỗ.
Các bước thực hiện
- Xác định nhu cầu trong phố. Ghi ra quãng đường hằng ngày, nơi đỗ xe và nhu cầu chở đồ để đặt câu hỏi đúng.
- Chạy thử ở tốc độ thấp. Dừng đi liên tục, quay đầu, dắt xe và thử phanh, ga ở nhịp chậm.
- Kiểm tra khóa và đèn. Thử ổ khóa, khóa phụ, đèn, còi, gương và đồng hồ.
- Chốt trách nhiệm. Ghi lại cách xử lý khi mất xe, bị kéo xe hoặc phát sinh vi phạm đỗ xe.
Cảnh báo
- Không để xe ở nơi vắng, thiếu ánh sáng và không có người trông khi chưa khóa phụ.
- Không nhận xe có đèn phanh hoặc xi nhan hỏng để chạy trong giao thông đông.
- Không để chìa khóa trên xe hoặc trong cốp khi rời xe dù chỉ ít phút.
Lưu ý
- Bài viết chỉ mang tính hướng dẫn chung, không thay thế thỏa thuận cụ thể giữa bạn và bên cho thuê xe.
- Quy định về đỗ xe và giao thông khác nhau theo từng địa phương; hãy kiểm tra nguồn chính thức tại nơi bạn sử dụng.
Nguồn tham khảo
- Cục Cảnh sát giao thông — tài liệu an toàn khi điều khiển xe máy.
- Cổng thông tin điện tử của chính quyền địa phương — thông tin về trật tự đô thị và nơi đỗ xe.