Câu trả lời nhanh
Người mới nên chọn xe quen tay, hỏi rõ điều khoản bằng văn bản, chụp ảnh toàn bộ xe và ghi vết xước vào phiếu bàn giao khi nhận, chạy thử ở chỗ vắng trước khi ra đường đông, và kiểm tra lại cùng bên cho thuê lúc trả xe.
Điểm chính
- Tự xác định thời gian thuê, tuyến đường, số người đi và loại xe đã từng chạy trước khi tìm xe.
- Xe tay ga hoặc xe số phổ thông thường dễ làm quen hơn xe côn tay đối với người mới.
- Mọi câu trả lời quan trọng của bên cho thuê nên được ghi lại bằng văn bản hoặc tin nhắn.
- Ảnh và video lúc nhận xe là căn cứ tốt nhất khi cần đối chiếu tình trạng lúc trả xe.
Người mới nên tự hỏi gì trước khi tìm xe
Lần đầu thuê xe máy, điều dễ mắc nhất là vội chốt xe chỉ vì thấy tiện. Hãy bắt đầu bằng vài câu hỏi cho chính mình: bạn sẽ dùng xe bao lâu, chủ yếu chạy trong phố hay ra ngoại thành, đi một mình hay chở thêm người, và đã quen loại xe nào. Câu trả lời giúp bạn lọc lựa chọn và trao đổi rõ ràng với bên cho thuê.
Tiếp theo, kiểm tra điều kiện của chính mình. Bạn cần giấy phép lái xe phù hợp với loại xe định thuê, còn hiệu lực, cùng các giấy tờ tùy thân theo yêu cầu thông thường. Người mới nên đọc trước thông tin từ nguồn chính thức về điều kiện điều khiển xe máy thay vì chỉ nghe truyền miệng. Nếu còn thiếu giấy tờ, hãy xử lý trước khi nghĩ đến chuyện chọn xe.
Cuối cùng là tâm thế. Người mới thường lo về đường lạ, giao thông đông và cách xử lý khi xe trục trặc, và đó là điều bình thường. Hãy xem trước tuyến đường trên bản đồ, ghi sẵn vài số điện thoại cần thiết và tự đặt giới hạn cho mình, chẳng hạn không chạy đêm hoặc không vào đường đèo ở chuyến đầu. Ranh giới rõ ràng giúp bạn bình tĩnh hơn.
Chọn loại xe hợp tay lái và nhu cầu
Xe số, xe tay ga và xe côn tay cho cảm giác lái rất khác nhau. Nếu chưa từng điều khiển xe côn, bạn không nên chọn loại này chỉ vì thấy hấp dẫn. Xe tay ga dễ làm quen với người mới, còn xe số phổ thông thường bền, dễ sửa và tiết kiệm nhiên liệu. Hãy ưu tiên loại bạn đã chạy ít nhất vài lần để bớt bỡ ngỡ.
Chiều cao yên và trọng lượng xe cũng quan trọng không kém. Khi ngồi lên xe, bạn nên chạm chân xuống đất khá vững, đủ để dắt xe lùi hoặc dừng đèn đỏ mà không loạng choạng. Xe quá nặng hoặc quá cao khiến người mới dễ đổ khi vào chỗ chật. Hãy ngồi thử, gạt chân chống và dắt vài mét để cảm nhận trước khi quyết định.
Sau cùng, cân nhắc nhu cầu chở đồ và chở người. Nếu đi một mình trong phố, một chiếc xe nhỏ gọn là đủ. Nếu mang hành lý, hãy xem cốp, chỗ treo đồ và độ ổn định khi chở nặng. Tránh chọn xe vượt quá nhu cầu vì xe lớn khó xoay xở, dễ gây mệt và thường làm người mới kém tự tin trên những tuyến đường đông.
Những câu hỏi nên đặt với bên cho thuê
Người mới không cần ngại hỏi, vì một bên cho thuê đàng hoàng sẽ sẵn lòng giải thích. Hãy hỏi thời hạn thuê được tính thế nào, quy định khi trả xe sớm hoặc muộn ra sao, ai chịu trách nhiệm khi xe hỏng do hao mòn tự nhiên và cách xử lý khi có va quệt. Ghi lại câu trả lời, tốt nhất bằng văn bản hoặc tin nhắn để tránh hiểu nhầm về sau.
Hỏi thêm về giấy tờ xe đi kèm và những gì bên cho thuê giữ lại trong thời gian thuê. Bạn nên biết rõ thứ gì được giữ, giữ trong bao lâu và khi nào được hoàn trả. Nếu có điều khoản chưa rõ, hãy đề nghị giải thích thêm trước khi ký hay chuyển bất kỳ khoản nào. Chậm lại một chút để hiểu cho kỹ không phải là thiếu lịch sự.
Đừng quên hỏi về hỗ trợ khi có sự cố: bạn sẽ liên lạc bằng cách nào, trong khung thời gian nào và xe được xử lý ra sao nếu hỏng giữa đường. Câu trả lời mơ hồ là tín hiệu nên cân nhắc lại. Nếu có thể, hãy so sánh vài nơi, nhưng đừng chỉ so bằng cảm giác rẻ hay đắt mà bỏ qua độ minh bạch và tình trạng xe.
Nhận xe, chạy thử và làm quen từng bước
Khi nhận xe, hãy đi một vòng quanh xe để xem thân vỏ, gương, đèn, lốp và các vết trầy sẵn có. Chụp ảnh hoặc quay video toàn bộ xe, kể cả biển số và đồng hồ. Đề nghị bên cho thuê ghi các vết hư hại vào phiếu bàn giao. Việc này chỉ mất vài phút nhưng giúp bạn tránh tranh cãi lúc trả xe.
Tiếp đến, khởi động máy và kiểm tra những chức năng cơ bản: phanh trước, phanh sau, còi, đèn pha, đèn xi nhan, đèn phanh và mức nhiên liệu. Lắng nghe tiếng máy có bất thường không, thử ga và phanh nhẹ ở chỗ rộng. Nếu có điều gì không ổn, hãy yêu cầu đổi xe hoặc sửa trước khi đi, đừng nghĩ rằng mình sẽ quen với lỗi.
Hãy chạy thử vài trăm mét ở đoạn đường vắng trước khi hòa vào dòng xe. Thử khởi hành, dừng, vào cua chậm và quay đầu. Trong những giờ đầu, người mới nên chạy tốc độ thấp, giữ khoảng cách rộng và chọn tuyến quen. Khi thấy xe nghe lời tay lái, hãy mở rộng dần phạm vi đi lại thay vì thử mọi thứ cùng lúc.
Dùng xe, giữ xe và trả xe đúng cách
Trong thời gian thuê, hãy coi xe như của mình: khóa cổ khi đỗ, chọn nơi có người trông hoặc khu vực đáng tin, không để giấy tờ và đồ có giá trị trong cốp. Nếu xe có tiếng kêu lạ, phanh yếu hoặc báo lỗi, hãy dừng lại và báo bên cho thuê sớm thay vì cố đi tiếp rồi để hỏng nặng hơn.
Nhớ đổ nhiên liệu đúng loại và theo thỏa thuận về mức nhiên liệu khi trả xe. Tuân thủ biển báo, đội mũ bảo hiểm đúng cách và không lái xe sau khi uống rượu bia. Vi phạm phát sinh trong thời gian thuê thường do người thuê chịu trách nhiệm, nên hãy đọc lại thỏa thuận để hiểu rõ phần việc của mình.
Khi trả xe, hãy đến sớm hơn giờ hẹn một chút, dọn đồ cá nhân, chụp lại ảnh xe và cùng bên cho thuê đối chiếu với phiếu ban đầu. Xác nhận bằng văn bản việc đã nhận lại xe và lấy lại những gì đã giao giữ. Nếu có bất đồng, hãy giữ bình tĩnh và dùng ảnh, tin nhắn đã lưu làm căn cứ để trao đổi.
Danh sách kiểm tra
- Có giấy phép lái xe phù hợp và còn hiệu lực trước khi đi tìm xe.
- Ngồi thử xe, kiểm tra chiều cao yên và cảm giác dắt xe.
- Ghi lại điều khoản quan trọng bằng văn bản hoặc tin nhắn.
- Chụp ảnh hoặc quay video xe lúc nhận và lúc trả.
- Ghi sẵn cách liên lạc với bên cho thuê khi có sự cố.
Các bước thực hiện
- Xác định nhu cầu. Ghi ra thời gian thuê, tuyến đường, số người và loại xe bạn đã quen.
- Hỏi rõ điều khoản. Làm rõ thời hạn, giấy tờ giữ lại, trách nhiệm khi hỏng hoặc va quệt và ghi lại câu trả lời.
- Nhận xe và kiểm tra. Chụp ảnh xe, ghi vết xước vào phiếu bàn giao, thử phanh, đèn, còi và chạy thử ở chỗ vắng.
- Dùng xe cẩn thận và trả xe. Đỗ nơi an toàn, báo sớm khi có lỗi, đến trả đúng hẹn và đối chiếu tình trạng xe với phiếu ban đầu.
Cảnh báo
- Không nhận xe khi phanh, đèn hoặc lốp có dấu hiệu bất thường mà chưa được xử lý.
- Không ký hay chuyển khoản khi còn điều khoản chưa hiểu rõ.
- Không chạy xe sau khi uống rượu bia hoặc khi quá mệt.
Lưu ý
- Bài viết chỉ mang tính hướng dẫn chung cho người thuê, không thay thế quy định của pháp luật và thỏa thuận cụ thể giữa các bên.
- Điều kiện giấy tờ và quy định giao thông có thể thay đổi; nên kiểm tra nguồn chính thức trước khi thuê xe.
Nguồn tham khảo
- Cục Cảnh sát giao thông — tài liệu phổ biến an toàn khi điều khiển xe máy.
- Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý giao thông — thông tin về giấy phép lái xe.
- Hướng dẫn sử dụng xe của nhà sản xuất — mục phanh, lốp và vận hành cơ bản.