Câu trả lời nhanh
Đi xe trong đô thị cần xe có phanh tốt, đèn rõ và tay ga êm, cộng với thói quen đỗ xe cẩn thận. Hãy làm quen xe ở nơi vắng, kiểm tra các hạng mục phục vụ dừng và đi liên tục, khóa xe chắc khi đỗ và tránh giờ cao điểm hoặc đoạn ngập nước khi chưa quen.
Điểm chính
- Đô thị đòi hỏi dừng, khởi hành và xử lý tình huống liên tục, nên phanh và tay ga là hạng mục quan trọng nhất.
- Làm quen xe ở nơi vắng trước khi hòa vào dòng xe đông, nhất là với người ít đi xe tay ga.
- Đỗ xe ở nơi có người trông, khóa cổ chắc chắn và không để đồ có giá trị trong cốp.
- Giữ khoảng cách rộng hơn khi mưa, đi chậm ở ngõ hẹp và nhìn kỹ xe cùng người đi bộ bất ngờ.
- Trả xe sạch gọn và đối chiếu với ảnh lúc nhận để tránh tranh cãi về vết xước mới.
Làm quen xe trước khi hòa vào dòng xe đông
Đường phố đông đúc là nơi không dành cho việc thử nghiệm. Nếu bạn chưa quen tay ga, hãy dành vài phút ở bãi vắng hoặc đường nhỏ yên tĩnh để tập khởi động, tăng giảm ga, phanh và quay đầu. Xe tay ga phản ứng khác xe số: không cần côn, nhưng vặn ga đột ngột sẽ làm xe vọt lên, còn buông ga lại có thể làm xe chậm bất ngờ.
Chú ý đến tầm với của chân và tay: chỉnh gương chiếu hậu sao cho nhìn rõ làn phía sau, kiểm tra xem bạn có chạm đất vững khi dừng đèn đỏ không. Hãy tập dắt xe, dựng chân chống và lùi xe vì trong phố bạn sẽ làm những thao tác này rất thường xuyên. Một chiếc xe nhẹ giúp dễ xoay xở nhưng không có nghĩa là bạn có thể coi thường thăng bằng.
Chọn thời điểm bắt đầu hợp lý để ra đường lớn lần đầu, ví dụ lúc ít xe và trời sáng. Chọn lộ trình có đường rộng, ít giao lộ phức tạp trong lần đầu tiên, rồi mở rộng dần. Việc tăng độ khó từ từ giúp bạn hình thành phản xạ ổn định hơn nhiều so với việc đối mặt ngay với giờ cao điểm dày đặc và nhiều loại phương tiện cùng lúc.
Những hạng mục kiểm tra phù hợp với đi phố
Trong đô thị, bạn phanh và khởi động hàng chục lần mỗi chuyến, nên hãy ưu tiên kiểm tra phanh. Bóp phanh trước, đạp hoặc bóp phanh sau, xem lực phanh có đều giữa hai bánh không, tay phanh có chùng hay có tiếng rít khác thường không. Nếu phanh phản hồi chậm hoặc cần bóp rất sâu mới ăn, hãy đề nghị sửa hoặc đổi xe thay vì chấp nhận.
Tiếp đến là đèn và còi. Đi phố là nơi cần báo hiệu liên tục bằng xi nhan, đèn phanh, còi để người xung quanh nhận biết ý định của bạn. Kiểm tra cả hai xi nhan trái phải đều sáng và nhấp nháy đều, đèn hậu sáng khi phanh, đèn chiếu gần sáng đủ rõ để đi tối. Gương chiếu hậu nên chắc, không rung lắc, vì tầm nhìn phía sau rất quan trọng khi chen trong dòng xe.
Ngoài ra, kiểm tra lốp vì mặt đường đô thị có nhiều ổ gà, nắp cống, vạch sơn trơn khi ướt. Lốp còn gai và áp suất hợp lý giúp xe bám đường tốt hơn. Xem chân chống, khóa cổ và khóa yên có hoạt động trơn tru không, vì bạn sẽ dùng chúng nhiều. Chụp ảnh tình trạng xe có ghi ngày giờ để đối chiếu khi trả, nhất là các vết xước ở cản trước và đuôi xe.
Đỗ xe và phòng ngừa mất cắp
Thành phố có nhiều điểm đỗ nhưng không phải chỗ nào cũng an toàn như nhau. Ưu tiên bãi có người trông xe, có giữ vé hoặc ghi nhận, và tránh để xe qua đêm ở nơi vắng. Khi đỗ trên vỉa hè hay lòng đường, hãy xem biển báo và chỉ dẫn tại chỗ, vì quy định về đỗ xe khác nhau theo từng khu vực. Không nên đỗ ở nơi cản trở lối đi hoặc cổng nhà người khác.
Luôn khóa cổ khi rời xe, kể cả chỉ ghé một phút. Nếu có khóa phụ như khóa đĩa hay khóa dây, hãy dùng thêm khi để lâu. Rút chìa khóa, không để chìa trong ổ hoặc gửi cùng chìa với giấy tờ. Quan sát xung quanh trước khi bỏ đi và ghi nhớ vị trí đỗ, nhất là ở khu đông. Cẩn thận với những người lạ đề nghị giúp dắt xe hoặc chỉ chỗ đỗ khi bạn chưa yêu cầu.
Tuyệt đối không để giấy tờ, ví, điện thoại hay đồ điện tử trong cốp xe. Cốp có thể bị cạy rất nhanh. Với mũ bảo hiểm, tùy hoàn cảnh bạn mang theo hoặc cố định bằng cách an toàn. Nếu xe bị mất hoặc bị hư hại khi đỗ, hãy giữ nguyên hiện trường, báo cơ quan chức năng nếu cần và thông báo ngay cho bên cho thuê kèm ảnh, giờ đỗ và địa điểm.
Ngõ hẹp, giờ cao điểm và trời mưa
Trong ngõ hẹp, tốc độ nên thấp hơn cả khi đường có vẻ vắng. Bạn có thể gặp người đi bộ, trẻ nhỏ, xe đạp hay cửa nhà mở bất ngờ. Giữ tay sẵn trên phanh, bấm còi nhẹ ở góc khuất và nhường đường khi cần. Khi dắt xe qua đoạn quá hẹp, bước xuống dắt bộ thay vì cố chạy, vì xe nghiêng khó giữ nhất lúc đi rất chậm trên nền không bằng phẳng.
Giờ cao điểm là lúc áp lực lớn nhất: xe đông, nhiều người thúc giục, giao lộ dày đặc. Nếu chưa quen, hãy tránh giờ này hoặc chọn đường vòng ít xe. Khi buộc phải đi, giữ khoảng cách hợp lý với xe phía trước, không lách sát, không nhìn điện thoại và luôn quan sát xe rẽ bất ngờ. Dừng đèn đỏ đúng vạch và khởi hành từ từ khi đèn chuyển xanh để tránh va chạm.
Trời mưa làm đường đô thị trơn, đặc biệt ở vạch sơn, nắp cống, đường lát gạch và chỗ có dầu. Hãy giảm tốc, phanh sớm và nhẹ tay, tránh nghiêng xe gấp. Mặc áo mưa chuẩn bị sẵn, tránh loại che tầm nhìn hoặc vướng vào bánh xe. Nếu gặp đoạn ngập nước, không cố vượt khi không biết độ sâu vì nước vào pô hoặc hệ thống điện có thể làm xe chết máy và hỏng hóc.
Giữ xe sạch gọn khi trả
Xe đi phố nhiều thường dính bụi, vết bùn và có thể có vài va quệt nhẹ ở gương hoặc tay lái. Trước khi trả, hãy kiểm tra toàn bộ xe và so sánh với ảnh đã chụp lúc nhận. Nếu có điểm mới như xước nhẹ, trầy cản, gương lệch, hãy chủ động nêu với bên cho thuê thay vì mong họ không phát hiện. Sự cởi mở thường giúp việc thương lượng nhẹ nhàng hơn.
Đổ nhiên liệu theo thỏa thuận lúc nhận và giữ biên lai nếu có. Kiểm tra cốp xe, móc treo và túi đựng đồ để chắc chắn không bỏ quên vật dụng cá nhân. Nếu bạn đã dùng thêm phụ kiện như giá đỡ điện thoại gắn tay lái, hãy tháo ra và trả lại nguyên trạng. Nếu bên cho thuê có quy định riêng về việc rửa xe, bạn nên hỏi trước chứ không tự giả định.
Trả xe đúng giờ hẹn, tốt nhất là đến sớm một chút để hai bên cùng kiểm tra. Chụp ảnh xe tại điểm giao và xin xác nhận bàn giao. Hỏi rõ thời hạn hoàn khoản đặt cọc và cách thức hoàn trả. Giữ ảnh, tin nhắn và biên nhận thêm một thời gian hợp lý. Làm gọn những bước này, chuyến đi phố của bạn sẽ khép lại mà không để lại điều gì dang dở.
Danh sách kiểm tra
- Tập khởi động, phanh và quay đầu ở nơi vắng trước khi ra đường đông.
- Kiểm tra phanh, xi nhan, đèn phanh, còi, gương và lốp.
- Đỗ xe nơi có người trông, khóa cổ và không để đồ giá trị trong cốp.
- Giảm tốc ở ngõ hẹp, tránh giờ cao điểm và đoạn ngập khi chưa quen.
- Chụp ảnh xe lúc nhận và lúc trả để đối chiếu.
Các bước thực hiện
- Làm quen xe. Tập khởi động, phanh, quay đầu và chỉnh gương ở nơi vắng.
- Kiểm tra hạng mục đi phố. Phanh, xi nhan, đèn phanh, còi, gương, lốp và khóa cổ.
- Đỗ xe có kế hoạch. Chọn bãi có người trông, khóa cổ chắc, rút chìa và không để giấy tờ trong cốp.
- Đi đúng điều kiện. Chậm ở ngõ hẹp, tránh giờ cao điểm, phanh sớm khi mưa và không vượt đoạn ngập.
- Trả xe gọn. Đối chiếu ảnh, nêu rõ điểm mới, đổ nhiên liệu theo thỏa thuận và xin xác nhận.
Cảnh báo
- Không để giấy tờ, ví hay điện thoại trong cốp xe khi đỗ.
- Không cố vượt đoạn ngập khi chưa biết độ sâu vì có thể làm xe chết máy hoặc hỏng.
- Không dùng điện thoại, lách sát hoặc phanh gấp trong giờ cao điểm.
Lưu ý
- Bài viết chỉ mang tính hướng dẫn chung, không nêu quy định đỗ xe, khu vực hạn chế hay giá của địa phương cụ thể.
- Quy định giao thông đô thị khác nhau theo thời điểm và khu vực; hãy theo dõi biển báo và nguồn chính thức.
Nguồn tham khảo
- Cục Cảnh sát giao thông — tài liệu an toàn khi điều khiển xe máy trong đô thị.
- Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý giao thông địa phương — thông tin tổ chức giao thông.
- Hướng dẫn sử dụng xe của nhà sản xuất — mục phanh, lốp và đèn.